Farkındalık
Ailelere, gelişim alanlarına göre sade ve örnek davranışlarla anlatılan bir “kırmızı bayraklar” rehberi. Tıbbi dil değil, günlük yaşamın dili.
Otizm hakkındaOtizmin erken işaretleri çoğu zaman bir ilk gülümsemede, bir bakışta, bir “bay-bay”da saklıdır. Bu proje, bu küçük ama değerli işaretleri Türkiye’deki ailelerin kendi gözlemleriyle bir araya getirip erken farkındalık için anlaşılır bir rehbere dönüştürüyor.
Beynin öğrenmeye en açık olduğu bu yıllarda fark edilen küçük farklılıklar, doğru zamanda atılan adımlarla çocuğun gidişatını belirgin biçimde değiştirebilir. Erken belirtiler bir tanı değildir; ne zaman, kime danışılacağını gösteren birer pusuladır.
Ailelere, gelişim alanlarına göre sade ve örnek davranışlarla anlatılan bir “kırmızı bayraklar” rehberi. Tıbbi dil değil, günlük yaşamın dili.
Otizm hakkındaYaş dönemlerine özgü, davranış temelli bir aile bildirim aracı. Ne zaman ve hangi uzmanlara başvurulacağına dair açık yönlendirme.
Değerlendirme süreciTürkiye’ye özgü bir erken profil ile erken müdahaleye giden yolu kısaltmak; ailelerin psikososyal yükünü ve tanı gecikmelerini azaltmak.
Erken müdahaleHer çocuk kendi temposunda gelişir. Aşağıdaki örnekler bir tanı listesi değil, “bunu uzmanla konuşmakta yarar var” diyebileceğiniz işaretlerdir.
Önemli not: Bu işaretlerden biri ya da birkaçı tek başına otizm anlamına gelmez. Amacımız, ailelerin doğru zamanda doğru uzmana yönelmesine yardımcı olmaktır. Tanı her zaman yetkili sağlık profesyonelleri tarafından konur.
Erken belirtileri dağınık maddeler yerine yaş dönemine özgü davranış örüntüleri olarak ele alıyoruz. Aile Otizm Davranış Değerlendirme Aracı (ODDA), bu örüntüleri Türkiye’ye uyarlanmış ve psikometrik olarak sağlam biçimde ölçmek için tasarlandı.
Araştırma yöntemini görünGöz teması, paylaşılan bakış, işaret etme ve karşılıklılık.
Agulama, jestler, ilk sözcükler ve anlamlı ifadeler.
Katı rutinler, dar ilgi alanları, tekrarlayan hareketler.
Sese, ışığa, dokunuşa karşı aşırı ya da az tepkiler.
Proje, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi çatısı altında; özel eğitim, çocuk psikiyatrisi, ölçme ve değerlendirme alanlarından akademisyenlerce yürütülüyor.
Bebeklerde isme tepki, ortak dikkatin en erken işaretlerinden biridir. Bu yazıda, hangi yaşta neyi beklemek gerektiğine ve ne zaman bir uzmanla konuşmanın yararlı olacağına bakıyoruz.
Devamını oku
Hayali oyun, dil ve sosyal düşüncenin habercisidir. 18–24 ayda beklenen oyun becerilerine bakıyoruz.
Devamını oku
Bir kaygınız varsa yalnız değilsiniz. Aile hekiminden çocuk psikiyatristine giden yolu anlatıyoruz.
Devamını okuOtizm tanısı almış çocuğu olan bir aileyseniz, 0–36 ay döneminde gözlemlediklerinizi paylaşarak bu ulusal profile katkı sağlayabilirsiniz. Anket yalnızca gönüllü katılımla doldurulur.