Erken fark etmek, geleceği değiştirir — [email protected]
Türkiye Otizm Erken Profil Araştırması

Ailelerin gözünden, Türkiye’ye özgü bir erken profil

Bu proje, otizm tanısı almış çocukların ailelerinin 0–36 ay dönemine ilişkin geriye dönük gözlemlerini bir araya getirerek; erken belirtilerin hangi yaşta, hangi gelişim alanında ve ne sıklıkta ortaya çıktığını ulusal ölçekte görünür kılmayı amaçlar.

Projenin amacı

Erken işaretleri bir profile, profili bir yönlendirmeye dönüştürmek

Genel amacımız Türkiye Otizm Erken Profil Araştırması’nı gerçekleştirmektir. Bu çerçevede üç hedefe odaklanıyoruz:

  • Ailelerin 0–36 ayda gözlemlediği erken belirtilerin türünü, sıklığını ve ortaya çıkış zamanını belirlemek.
  • Erken fark etmeyi destekleyen, bilimsel temelli bir çevrim içi bilgilendirme ve yönlendirme platformu geliştirmek.
  • Geliştirilen platforma ilişkin aile memnuniyetini değerlendirmek.
Bebek ayakkabılarını tutan ebeveynler
Dayandığımız temel

Araştırma hipotezleri

H1

Belirgin erken işaretler

Türkiye’de otizm tanısı almış çocukların aileleri; 0–36 ayda sosyal iletişim, ortak dikkat ve düzenleme alanlarında tipik gelişimden ayrışan belirgin erken belirtiler gözlemlemiştir.

H2

Anlamlı ilişki

Ailelerin bildirdiği erken belirtilerin türü, sıklığı ve ortaya çıkış zamanı; çocuğun tanı yaşı ve gelişimsel profili ile anlamlı biçimde ilişkilidir.

H3

Erişilebilir platform

Aileler; erken bilgilendirme ve yönlendirme amacıyla geliştirilen çevrim içi platformu erişilebilir, anlaşılır ve yararlı olarak değerlendirmektedir.

Aile Bilgilendirme Modülü

Gelişim alanlarına göre, sade bir dille anlatılan ve örnek davranışlarla açıklanan kırmızı bayraklar.

Ebeveyn Bildirim Formları

Yaş dönemlerine göre yapılandırılmış, davranış temelli ve somut ifadeler içeren nicel araçlar.

Yönlendirici İçerikler

Ne zaman, hangi uzmana başvurulacağına dair rehberlik; tanı yerine geçmediğini açıkça belirten etik uyarılar.

Çevrim içi platform

Bir web sayfasından fazlası

Geliştirilecek platform, tanı koymaya yönelik bir araç değildir. 0–36 ay döneminde otizmin erken belirtilerine ilişkin aile bilgilendirmesini ve yönlendirmesini hedefleyen; ebeveynlerin kendi gözlemlerini sistematik biçimde aktarmasına olanak tanıyan bilgilendirme ve veri toplama platformudur.

İçerikler ailelerin eğitim ve sosyo-kültürel çeşitliliği dikkate alınarak sade, açık ve teknik olmayan bir dille hazırlanır.

Yöntemi inceleyin
Yaygın etki

Kimler yararlanır?

Aileler & çocuklar

Erken farkındalık ve doğru zamanda yönlendirme.

Uzmanlar

Özel eğitim ve sağlık alanına bilimsel dayanak.

Politika yapıcılar

Erken tanı politikalarının geliştirilmesi.

Bilimsel birikim

Ölçek geliştirme ve erken müdahale araştırmaları.

Ekip

Projeyi yürüten kadro

Prof. Dr. İbrahim H. Diken

Prof. Dr. İbrahim H. Diken

Proje Yürütücüsü
Prof. Dr. Özlem Diken

Prof. Dr. Özlem Diken

Araştırmacı
Prof. Dr. Veysel Aksoy

Prof. Dr. Veysel Aksoy

Araştırmacı
Doç. Dr. Murat Doğan Şahin

Doç. Dr. Murat Doğan Şahin

Araştırmacı
Doç. Dr. Ümit Işık

Doç. Dr. Ümit Işık

Araştırmacı
Arş. Gör. Dr. Uğur Onur Günden

Arş. Gör. Dr. Uğur Onur Günden

Araştırmacı
Dr. Mustafa Uluyol

Dr. Mustafa Uluyol

Araştırmacı

Bu proje, Anadolu Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından yürütülen Çağrılı Araştırma (Aile Çağrısı) — “Aile Yılı Çağrısı” kapsamında desteklenmektedir. Çalışma, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi koordinasyonunda gerçekleştirilmektedir.