Özet
Bu araştırma, betimsel ve ilişkisel tarama modeliyle yürütülür. Türkiye genelinde otizm tanısı almış çocukların ebeveynlerinden çevrim içi anketlerle veri toplanarak, 0–36 ay dönemine ilişkin erken belirtilerin (kırmızı bayraklar) türü, sıklığı ve ortaya çıkış zamanı sistematik biçimde betimlenir.
Amaç
Çalışmanın temel amacı, ailelerin günlük yaşam içinde yaptıkları gözlemleri yapılandırılmış biçimde toplayarak Türkiye’ye özgü bir erken belirti profili oluşturmaktır. Böylece erken belirtiler, evrensel gelişim normları yerine kültürel bağlam içinde yeniden yorumlanır.
Yöntem
Veriler, ebeveyn bildirimine dayalı dört bölümden oluşan bir çevrim içi anket aracılığıyla toplanır:
- Demografik Bilgi Formu
- Otizm Erken Belirtiler (Kırmızı Bayraklar) Aile Anketi
- Çevrim İçi Platform Memnuniyet Anketi
- Otizm Davranış Değerlendirme Aracı (ODDA)
Hatırlama yanlılığını ve sosyal beğenirlik etkisini sınırlamak için sorular davranış temelli ve somut örneklerle yapılandırılmıştır.
Katılımcılar
Katılımcılar; uzman tarafından otizm tanısı almış, ailesi 0–36 ay dönemine ilişkin gözlemlerini hatırlayabilen ve araştırmaya gönüllü katılan çocuklardan oluşur. Türkiye’nin tüm bölgelerinden en az 1000 aileden veri toplanması hedeflenir.
Analiz yaklaşımı
Erken belirtilerin yaş dönemlerine göre dağılımı betimsel istatistiklerle; alanlar arası ilişkiler korelasyon analizleriyle; demografik değişkenlerle ilişkiler ki-kare ve uygun istatistiksel testlerle; belirtilerin tanı yaşı ile ilişkisi ise regresyon analizleriyle incelenir.